Nội dung chính
AI trong giáo dục: Thách thức và cơ hội
AI không phải là kẻ thay thế con người, mà là công cụ để nâng cao chất lượng học tập và phát triển tư duy. Tiến sĩ Lê Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu AI tại Đại học Fulbright Việt Nam, nhấn mạnh rằng việc lạm dụng AI có thể khiến người học trở nên lười suy nghĩ, dẫn tới câu hỏi “Vì sao phải học khi đã có AI?”.
Hai cách tiếp cận vấn đề
Cấm AI và quay trở lại phương pháp truyền thống
Phương án này đề xuất loại bỏ AI hoàn toàn, tập trung vào viết tay, học thuộc. Tuy nhiên, theo TS Lê Quân, giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là quá trình tương tác, xây dựng mối quan hệ và tạo ra những “insight” thời điểm quan trọng – điều mà AI chưa thể thay thế.
AI như một công cụ hỗ trợ
Fulbright chọn hướng này: tự động hoá những công việc lặp lại bằng AI, đồng thời yêu cầu sinh viên phải suy nghĩ, sáng tạo và tạo giá trị mới. “Chúng tôi khuyến khích sinh viên so sánh sản phẩm do AI tạo ra với giải pháp được xây dựng qua nhiều vòng thảo luận để đánh giá giá trị thực tế”, TS Lê Quân chia sẻ.
Ứng dụng thực tiễn trong lớp học
Sinh viên có thể dùng AI để tìm kiếm thông tin, nhưng phải biết lọc, phát triển ý tưởng và tham gia thảo luận nhóm không dùng AI để tăng cường “human touch”. Giảng viên được khuyến khích tích hợp AI vào bài giảng, đồng thời giải thích ưu‑nhược điểm để sinh viên không phụ thuộc hoàn toàn.
Quan điểm doanh nghiệp
Bà Đào Thiên Hương, Phó Tổng Giám đốc EY‑Parthenon, cho rằng AI không làm con người lười suy nghĩ mà thúc đẩy kỹ năng đặt câu hỏi (prompting). Để AI cho ra kết quả tốt, người dùng phải đưa ra các prompt rõ ràng, có bối cảnh và mục tiêu.
Theo bà, “kỹ năng làm sếp” – quản lý nhóm AI – sẽ trở thành năng lực thiết yếu. Giá trị con người được khẳng định qua tính trung thực, nhân cách và đạo đức, những yếu tố AI không thể thay thế.
Triết lý đào tạo ba tầng: Know, Do, Be
Ông Trần Lê Nam, cựu chuyên gia BCG, mô tả ba tầng của mô hình giáo dục Fulbright:
- Know: hiểu vấn đề.
- Do: kỹ năng thực hành, coding.
- Be: hình thành con người, đạo đức, trách nhiệm xã hội.
Thách thức lớn nhất nằm ở tầng “Be” – không chỉ với sinh viên mà với mỗi người trong xã hội. Giáo dục cần trả lời câu hỏi “Làm gì cho ai, vì mục đích gì và cùng ai?”.
Kết luận
AI là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề và các mối quan hệ con người. Khi được tích hợp một cách cân bằng, AI sẽ giúp giải phóng thời gian để sáng tạo, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của “human touch” trong mọi lĩnh vực.
Bạn nghĩ sao về vai trò của AI trong giáo dục? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để nhận thêm các bài viết sâu sắc.