Nội dung chính
Europa có thể không cung cấp đủ năng lượng địa nhiệt cho sự sống.
Europa – Mặt trăng mang lời hứa sinh học
Europa, một trong bốn mặt trăng lớn nhất của sao Mộc được Galileo Galilei phát hiện từ đầu thế kỷ XVII, luôn là mục tiêu hàng đầu trong việc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất. Các dữ liệu quan sát hiện đại cho thấy bề mặt của nó phủ đầy lớp băng dày, dưới lớp băng là một đại dương nước lỏng khổng lồ, có thể rộng tới hàng trăm ngàn km².
Những nhà khoa học tin rằng, nếu có sự tương tác địa chất giữa nước và đá ở đáy đại dương – giống như các miệng phun thủy nhiệt trên đáy đại dương Trái Đất – thì môi trường này có thể cung cấp năng lượng hoá học cần thiết cho vi sinh vật.
Kết quả mới từ nghiên cứu của Tiến sĩ Paul Byrne
Trong một bài báo mới đăng trên Nature Communications, Tiến sĩ Paul Byrne (Đại học Washington – St. Louis) và đồng nghiệp đã xây dựng mô hình địa chất chi tiết của Europa. Mô hình này đánh giá các quá trình có thể tạo ra năng lượng địa nhiệt, bao gồm:
Mô hình địa chất và các biến số được xét
- Áp lực thủy triều gây ra biến dạng băng.
- Sự co rút toàn cầu của lớp băng.
- Quá trình đối lưu trong lớp phủ băng.
- Serpentinization – phản ứng hoá học khi đá ma-trắc tiếp xúc với nước.
Kết quả cho thấy, dù các yếu tố trên tồn tại, chúng không đủ mạnh để kích hoạt hoạt động kiến tạo dưới đáy biển. Đặc biệt, không có bằng chứng cho thấy có vết nứt mới, núi lửa hoặc cột nước nóng sinh ra trong thời gian nghiên cứu.
Ý nghĩa cho sứ mệnh Europa Clipper
Europa Clipper, tàu vũ trụ của NASA đang trong giai đoạn chuẩn bị chuyến bay 6 năm tới, sẽ là công cụ duy nhất để kiểm tra trực tiếp các giả thuyết này. Nếu đại dương của Europa thực sự yên tĩnh, thiếu năng lượng địa nhiệt, khả năng tồn tại sinh vật sẽ giảm đáng kể.
Trên Trái Đất, các hệ thống nhiệt địa sinh (hydrothermal vents) là nguồn cung cấp năng lượng hoá học cho hàng nghìn loài sinh vật không phụ thuộc vào ánh sáng. Một đáy biển “yên tĩnh” trên Europa đồng nghĩa với việc thiếu nguồn năng lượng tương tự, khiến vi sinh vật khó có thể tồn tại.
Do đó, kết luận hiện tại của nghiên cứu ngược lại với đa số các nghiên cứu trước đây, những nghiên cứu đã vinh danh Europa là “mặt trăng của sự sống”.
Chỉ khi tàu Europa Clipper tới gần và thực hiện các đo đạc chi tiết – như đo độ dày băng, khảo sát cấu trúc dưới đáy và phân tích thành phần hoá học – chúng ta mới có thể đưa ra câu trả lời chắc chắn.