NASA và hành trình săn tìm 'lõi hành tinh' kim loại quý hiếm Psyche

Tàu vũ trụ Psyche của NASA vừa thực hiện cú áp sát Sao Hỏa đầy ngoạn mục, tận dụng lực hấp dẫn để tăng tốc hành trình săn tìm tiểu hành tinh kim loại quý hiếm trong hệ Mặt Trời.

Vào ngày ¹⁵⁄₅, con tàu Psyche đã hoàn thành một giai đoạn then chốt trong lộ trình của mình: thực hiện một chuyến bay áp sát (flyby) hành tinh đỏ. Đây không đơn thuần là một cuộc dạo chơi, mà là một chiến thuật điều hướng tinh vi trong cơ học thiên thể nhằm tối ưu hóa vận tốc cho con tàu.

“Mượn lực” Sao Hỏa: Chiến thuật tăng tốc đầy mạo hiểm

Để tận dụng hiệu ứng “hỗ trợ trọng lực” (gravity assist), tàu thăm dò Psyche đã lướt qua Sao Hỏa với vận tốc kinh ngạc lên tới 19.848 km/h. Đáng chú ý, khoảng cách giữa con tàu và bề mặt hành tinh đỏ chỉ khoảng 4.500km - một cự ly cực kỳ gần, tương đương với chiều rộng của nước Mỹ từ bờ Đông sang bờ Tây.

Cú hích trọng lực này đóng vai trò như một chiếc “súng cao su” vũ trụ, đẩy tàu Psyche lao nhanh hơn về phía vành đai tiểu hành tinh nằm giữa Sao Hỏa và Sao Mộc. Việc sử dụng trọng lực của các hành tinh giúp NASA tiết kiệm đáng kể nhiên liệu và rút ngắn thời gian di chuyển trong không gian sâu.

Trong khoảnh khắc áp sát, toàn bộ hệ thống thiết bị khoa học trên tàu đã được kích hoạt tối đa. Các camera đã ghi lại hàng nghìn khung hình quý giá, từ hình ảnh Sao Hỏa hình lưỡi liềm khi tiếp cận cho đến hình khối cầu tròn đầy khi nhìn qua “kính chiếu hậu”. Những dữ liệu hình ảnh này không chỉ có giá trị khoa học mà còn giúp các kỹ sư tại mặt đất hiệu chỉnh chính xác hệ thống định vị và đo đạc.

Đặc biệt, sự phối hợp đa phương tiện đã diễn ra khi hai robot tự hành cùng đội tàu quỹ đạo của Mỹ và châu Âu đồng loạt quan sát khí quyển Sao Hỏa, tạo ra một bộ dữ liệu đối chứng quý giá cho sứ mệnh lần này.

Psyche - “Viên kim cương” kim loại giữa vành đai tiểu hành tinh

Mục tiêu cuối cùng của chuyến hành trình là tiểu hành tinh Psyche. Giữa hàng triệu thiên thể cấu tạo chủ yếu từ đá hoặc băng trong vành đai, Psyche hiện lên như một sự tồn tại dị biệt. Đây là một thiên thể hình củ khoai tây với kích thước khoảng 278km chiều dài và 232km chiều rộng, nhưng điểm đặc biệt nhất chính là thành phần cấu tạo giàu kim loại.

Giải mã bí ẩn 4,6 tỷ năm về nguồn gốc hệ Mặt Trời

Theo các giả thuyết vật lý thiên văn, Psyche có thể chính là phần lõi niken và sắt còn sót lại của một hành tinh sơ khai (protoplanet). Hành tinh này có lẽ đã bị các va chạm vũ trụ thảm khốc lột sạch lớp vỏ đá bên ngoài, để lộ ra phần nhân kim loại nóng chảy từ thuở sơ khai.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Việc nghiên cứu cận cảnh Psyche sẽ cung cấp cho nhân loại những manh mối trực tiếp về quá trình hình thành lõi của các hành tinh đá, bao gồm cả Trái Đất, cách đây khoảng 4,6 tỷ năm. Điều này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cơ chế phân lớp của hành tinh và nguồn gốc của từ trường Trái Đất - “lá chắn” bảo vệ sự sống trước bức xạ vũ trụ.

Lộ trình và công nghệ vận hành của sứ mệnh Psyche

Được phóng vào năm 2023, tàu Psyche có kích thước tương đương một chiếc xe van nhưng mang trong mình công nghệ tiên tiến bậc nhất. Con tàu hiện đã vượt qua một nửa chặng đường của hành trình kéo dài 6 năm để tiến đến rìa ngoài của vành đai tiểu hành tinh, nơi cách Mặt Trời xa gấp 3 lần khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời.

Điểm nhấn về kỹ thuật của tàu Psyche chính là hệ thống động cơ đẩy điện Mặt Trời sử dụng khí xenon. Thay vì dùng nhiên liệu hóa học truyền thống, hệ thống này tạo ra lực đẩy hiệu quả hơn nhiều lần, cho phép con tàu duy trì vận tốc ổn định trong thời gian dài.

Dự kiến vào năm 2029, tàu Psyche sẽ chính thức tiếp cận mục tiêu và đi vào quỹ đạo quanh tiểu hành tinh này. Trong vòng 2 năm tiếp theo, các thiết bị đo đạc chuyên sâu sẽ tiến hành phân tích chi tiết cấu trúc và thành phần của “viên kim cương” kim loại khổng lồ này.

Liệu việc khám phá lõi của một hành tinh cổ đại có thay đổi hoàn toàn hiểu biết của chúng ta về sự hình thành sự sống? Hãy cùng chờ đợi những phát hiện chấn động từ Psyche vào năm 2029.