Nội dung chính
Người nông dân Việt Nam đang biến nghệ từ một gia vị bếp thành nguồn dược liệu và thu nhập ổn định.
Tại sao nghệ trở thành cây trồng sinh lợi?
So với nhiều cây đòi hỏi vốn và kỹ thuật cao, nghệ là loài cây dân dã, dễ bén rễ, không yêu cầu đất đặc biệt. Nông dân có thể trồng trên nương rẫy, đất bãi hoặc xen canh, tận dụng mọi diện tích còn thừa. Thời gian thu hoạch ngắn – chỉ khoảng 9‑10 tháng – giúp nghệ vào giai đoạn thu hoạch vào cuối năm, đáp ứng nhu cầu thị trường tăng cao.
Giá trị thị trường và cơ hội thu nhập
Hiện nay, nghệ vàng bán với giá 10.000‑30.000 đ/kg, nghệ đen 40.000‑60.000 đ/kg, còn nghệ trắng (nghệ xanh) có thể lên tới 60.000‑150.000 đ/kg tùy chất lượng. Theo khảo sát, một hộ trồng 6 sào (≈0,4 ha) có thể thu về 60‑70 triệu đồng, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận thực tế đạt 50‑60 triệu đồng. Một hecta (≈2,5 sào) cho năng suất 800 kg‑1 tấn, mang lại doanh thu vài trăm triệu đồng.
Quy trình trồng nghệ từ A‑Z
1. Chọn giống và chuẩn bị đất
Chọn củ giống già, chắc, không dập thối, có nhiều mắt mầm và nguồn gốc rõ ràng. Đất cần tơi xốp, thoát nước tốt; trước khi xuống giống, cày xới, tạo luống cao và rãnh thoát nước để tránh úng.
2. Gieo và chăm sóc
Đặt củ giống nằm ngang, mầm hướng lên, lấp đất vừa kín, giữ ẩm nhẹ. Khi cây lên đều, tiến hành làm cỏ, xới phá váng, vun gốc định kỳ. Bón phân cân đối, ưu tiên phân hữu cơ hoai mục, kết hợp thúc sinh trưởng; tránh bón đạm quá mức vì sẽ làm lá dày, củ nhỏ, nhiều xơ.
3. Kiểm soát nước và sâu bệnh
Người trồng cần chú ý thoát nước nhanh trong mùa mưa; nghệ “sợ” ngập úng. Khi cần phòng trừ sâu bệnh, ưu tiên biện pháp sinh học, dùng thuốc đúng liều, đúng thời gian cách ly để củ nghệ sạch, đáp ứng tiêu chuẩn chế biến.
4. Thu hoạch và bảo quản
Thu hoạch khi thân lá đã vàng và lụi dần, thao tác nhẹ tay để giảm dập nát. Nhiều hộ chia ruộng thành từng khoảnh, thu hoạch theo đợt để đồng thời đáp ứng nhu cầu nhân công và đơn hàng, giúp củ nghệ vừa tươi, vừa giảm hao hụt.
Đa dạng hoá sản phẩm: Từ tươi tới dược liệu
Người nông dân có thể bán củ tươi ngay để nhận tiền nhanh, nhưng giá tươi thường biến động theo mùa và phụ thuộc vào thương lái. Để tăng giá trị, nhiều hộ đã chuyển sang chế biến: nghệ lát sấy, trà nghệ, viên nghệ mật ong, tinh bột nghệ và bột nghệ. Các sản phẩm này dễ bảo quản, bán quanh năm và mang lại giá bán cao hơn.
Quy trình chế biến cơ bản gồm rửa sạch, thái lát, sấy khô; sau đó có thể xay thành bột hoặc tinh bột. Dù đòi hỏi thêm thiết bị và công lao động, nhưng lợi nhuận thu được thường vượt mức bán tươi.
Lợi thế kinh tế và xã hội
Với khả năng bán tươi hoặc chế biến, nghệ giúp nông dân giảm rủi ro thị trường, tối ưu hoá mỗi kilogram sản phẩm và nâng cao thu nhập. Nhiều địa phương đã xem nghệ là cây trồng chủ lực, góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của các hộ nông dân.
Không còn chỉ là gia vị trong xó bếp, nghệ ngày nay đã “đổi đời” thành dược liệu được người tiêu dùng tin dùng, mở ra cơ hội kinh doanh bền vững cho nông dân Việt Nam.