Nội dung chính
Ngày 15/2/2026, Nghị định 350/2025/NĐ-CP sẽ có hiệu lực, mở ra một kỷ nguyên pháp lý toàn diện cho nền văn học Việt Nam.
Bối cảnh và tầm quan trọng của Nghị định 350/2025
Trong giai đoạn chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, việc đưa văn học – một lĩnh vực sáng tạo tinh thần đặc thù – vào khung pháp lý đồng bộ đã trở thành nhu cầu cấp thiết. Nghị định này được các nhà văn ví như “ngọn đuốc” soi sáng, tạo niềm tin và động lực cho những người cầm bút tiếp tục sáng tạo.
Nội dung chính của Nghị định
Chính sách khuyến khích sáng tác và bảo vệ quyền tác giả
Nghị định thiết lập một hệ thống chính sách bao trùm từ khâu sáng tác, phổ biến, quảng bá đến việc bảo vệ quyền tác giả. Các biện pháp mới bao gồm:
- Đãi ngộ thỏa đáng cho tác giả, cải thiện mức nhuận bút và cơ chế trả tiền bản quyền.
- Thành lập giải thưởng uy tín, hỗ trợ tài chính cho các dự án sáng tác dài hơi.
- Bảo vệ bản quyền trên không gian mạng, giảm thiểu vi phạm sao chép.
Vai trò của doanh nghiệp và đầu tư xã hội
Lần đầu tiên, nghị định nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong việc đầu tư và đồng hành cùng các hoạt động văn học. Điều này giúp đa dạng hoá nguồn lực tài chính, tạo môi trường “sân chơi” cho các tác phẩm chuyển thể thành phim, sân khấu, hoặc kịch bản, từ đó gia tăng giá trị sáng tạo.
Hỗ trợ chuyển đổi số và đa phương tiện
Trong kỷ nguyên số, nghị định khuyến khích phát triển sách điện tử, sách nói, nền tảng đọc thông minh và kết nối văn học với điện ảnh, âm nhạc. Đồng thời, tạo điều kiện cho dịch thuật các tác phẩm tiêu biểu sang tiếng nước ngoài, đưa văn học Việt Nam ra thế giới.
Tác động thực tiễn và quan điểm của các nhà văn
Nhận định của Niê Thanh Mai
Nhà văn Niê Thanh Mai cho rằng nghị định mở ra “sân chơi” rộng hơn, cho phép tác phẩm văn học chuyển hóa thành các hình thức nghệ thuật khác như phim, sân khấu, tạo ra nguồn thu nhập mới và duy trì động lực sáng tác lâu dài.
Ý kiến của Võ Thị Xuân Hà
Võ Thị Xuân Hà nhấn mạnh rằng văn học là dòng chảy không ngừng; các chính sách đúng đắn là “ngọn gió” cần thiết để con thuyền văn chương đi xa và bền vững. Bà đề xuất cần có cơ chế đãi ngộ thực tế, bảo vệ quyền tác giả và đầu tư cho đội ngũ sáng tác trẻ.
Triển khai và triển vọng tương lai
Các giải pháp thực thi
Để nghị định phát huy hiệu quả, cần:
- Thiết lập cơ chế tài trợ và cấp kinh phí cho các cuộc thi, hoạt động văn học cấp quốc gia và địa phương.
- Đào tạo chuyên môn cho nhà văn, nhà phê bình và các nhà quản lý bản quyền.
- Xây dựng hệ thống thư viện hiện đại, hỗ trợ đọc điện tử và sách nói.
Đầu tư cho thế hệ sáng tác trẻ
Chương trình trại sáng tác chuyên sâu, đặc biệt ở các vùng biên giới, hải đảo, sẽ giúp nhà văn trẻ làm giàu trải nghiệm và chất liệu sáng tác. Đồng thời, khôi phục vai trò của lý luận và phê bình để định hướng thẩm mỹ và nâng cao chất lượng tác phẩm.
Như nhà văn Võ Thị Xuân Hà khẳng định, khuyến khích phát triển văn học không chỉ là hỗ trợ tài chính mà còn là xây dựng một hệ sinh thái văn hóa toàn diện, nơi người viết được trân trọng, tác phẩm được lan tỏa và độc giả được bồi dưỡng đời sống tinh thần.
(theo TTXVN)