Nội dung chính
Hình tượng ngựa – biểu tượng sức mạnh, kiên định và khát vọng – đang được tái hiện rực rỡ trong không gian trưng bày “Ngựa về phố” tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Biểu tượng sức mạnh trong văn hoá Việt
Trong tâm thức người Việt, ngựa không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn là biểu tượng của đức tính trung nghĩa, bền bỉ và tinh thần luôn tiến lên phía trước. Khi bước sang năm Bính Ngọ – thời điểm của hành động mạnh mẽ, hình tượng ngựa càng được nhấn mạnh như lời nhắc về nội lực và khả năng bứt phá.
Đa dạng ngôn ngữ thể hiện tại “Ngựa về phố”
Trưng bày không chỉ tái hiện ngựa theo khuôn mẫu truyền thống mà còn mở ra một loạt hình thức sáng tạo:
- Tượng gỗ dân gian Tây Nguyên – những con ngựa mộc mạc, giàu cảm xúc.
- Điêu khắc mộc bản – chi tiết tỉ mỉ, phản ánh kỹ thuật thủ công truyền thống.
- Sắp đặt đương đại – ngựa được cách điệu bằng khối, màu sắc và chất liệu hiện đại, tạo cảm giác chuyển động không ngừng.
Ngựa gỗ Tây Nguyên: Di sản sống
Nhà nghệ nhân Y Bhi-ông Buôn Yă (dân tộc Ê-đê, Đắk Lắk) chia sẻ: “Từ xa xưa, ngựa là người bạn đồng hành trung thành của cư dân Tây Nguyên, dùng để thồ hàng, vận chuyển nông sản và muối. Dù vai trò thực dụng giảm đi, giá trị văn hoá của ngựa vẫn được bảo tồn trong các lễ hội và không gian sinh hoạt cộng đồng.”
Ngựa trong nghệ thuật đương đại
Các tác phẩm sắp đặt của nghệ sĩ đương đại biến hình ngựa thành những khối hình mạnh mẽ, trầm tĩnh hoặc năng động, phản ánh nhịp sống hiện đại và khát vọng cá nhân. Dù hình thức nào, ngựa vẫn hiện diện như một hành trình không ngừng.
Di sản sống và xu hướng mới
“Ngựa về phố” không chỉ là một sự kiện tạm thời mà còn là minh chứng cho xu hướng đưa di sản sống vào đời sống đương đại. Các nhà quản lý văn hoá đang tạo ra những không gian giao lưu, nơi công chúng có thể trải nghiệm, suy ngẫm và kết nối với truyền thống.
Nhà nghiên cứu văn hoá Tây Nguyên Đặng Minh Tâm nhấn mạnh: “Nghề làm tượng gỗ không được truyền dạy qua trường lớp mà qua cảm hứng và trải nghiệm cá nhân. Chính sự tự do, không khuôn mẫu này tạo nên sức sống riêng cho mỗi tác phẩm.”
Ông Tâm kỳ vọng trưng bày sẽ giúp du khách hiểu sâu hơn về các làng nghề gỗ Tây Nguyên, góp phần bảo tồn và tạo điều kiện cho nghệ nhân sống bằng nghề trong bối cảnh hiện đại.
Kết luận
Việc lựa chọn hình tượng ngựa – một biểu tượng sâu sắc, dễ tiếp cận nhưng không hời hợt – đã cho thấy sự cân nhắc kỹ lưỡng trong việc kết hợp truyền thống và sáng tạo. Đây là cách tôn vinh giá trị văn hoá đồng thời mở ra không gian sáng tạo cho nghệ sĩ, đáp ứng nhu cầu đa dạng của công chúng.
Bạn có muốn khám phá thêm các sự kiện nghệ thuật gắn liền với di sản Việt Nam? Hãy theo dõi chúng tôi để không bỏ lỡ bất kỳ tin tức hấp dẫn nào.
Phạm Sỹ