Nội dung chính
Hiện tượng tảng băng A-23A chuyển sang màu xanh lam
Đột ngột, tảng băng A-23A – “gã khổng lồ” bắn ra từ Nam Cực năm 1986 – đã thay đổi màu sắc từ trắng tinh sang xanh lam rực rỡ. Sự biến đổi này không chỉ thu hút các nhà khoa học mà còn là chỉ báo sống động cho tốc độ tan chảy đang gia tăng ở các khu vực băng hà.
Hành trình gần 40 năm của A-23A
Sau khi tách khỏi thềm băng Filchner, A-23A đã “đóng băng” dưới đáy biển Weddell trong hơn ba thập kỷ. Năm 2023, tảng băng thoát ra, bị cuốn vào cột Taylor và kéo dài hàng nghìn km về phía bắc. Đến giữa năm 2025, khối băng bắt đầu thu nhỏ nhanh chóng và hiện đang tiến vào “nghĩa địa băng trôi” gần đảo Nam Georgia.
Đổi màu xanh lam: Nguyên nhân khoa học
Theo ScienceAlert, màu xanh lam không phải do “băng xanh” truyền thống mà xuất hiện khi nước tan chảy tích tụ trong các khe nứt, làm thay đổi cách ánh sáng được tán xạ. Khi băng tiếp xúc với nước ấm hơn ở ranh giới Nam Đại Dương – Nam Đại Tây Dã̃n, lớp nước mỏng trên bề mặt phản chiếu ánh sáng xanh, tạo nên sắc màu nổi bật.
NASA cũng ghi nhận hiện tượng “đường viền trắng” quanh rìa tảng băng – hiệu ứng “thành lũy – hào” – cho thấy nước tan chảy đang kẹt lại trên bề mặt, tăng trọng lượng và gây áp lực lên các vết nứt, đẩy nhanh quá trình sập đổ.
Số liệu giảm diện tích đáng chú ý
Vào tháng 1/2025, diện tích A-23A còn khoảng 3.640 km², đủ tiêu chuẩn là tảng băng lớn nhất thế giới. Đến tháng 9/2025, con số giảm còn 1.700 km² và tới ngày 9/1/2026 chỉ còn 1.182 km² – mức giảm hơn 65% trong vòng một năm.
Những ngày cuối cùng và ý nghĩa rộng hơn
Nhà khoa học Chris Shuman cho biết A-23A đang “gần bờ vực tan rã hoàn toàn”. Nếu không còn đủ khối lượng để duy trì cấu trúc, tảng băng sẽ tan hết trong mùa hè tới, góp phần làm tăng mực nước biển và thay đổi lưu lượng nước ngọt trong đại dương.
Việc giám sát chi tiết quá trình tan rã không chỉ cung cấp dữ liệu quan trọng cho mô hình khí hậu mà còn là lời cảnh tỉnh về tốc độ thay đổi cực Bắc và Nam đang diễn ra.
Đọc thêm các bài viết về biến đổi băng hà và tác động khí hậu trên mục Khoa học của chúng tôi.