Nội dung chính
Thỏa thuận truyền tải điện xuyên biên giới ba bên (EWA) giai đoạn 2 đã được ký ký ngày 14/1 2026 giữa Tập đoàn Điện lực Lào (EDL), Cơ quan Phát điện Thái Lan (EGAT) và Tập đoàn Điện lực Quốc gia Malaysia (TNB), mở ra một cột mốc quan trọng trong dự án hội nhập điện lực Lào‑Thái Lan‑Malaysia‑Singapore (LTMS‑PIP 2.0).
Chi tiết thỏa thuận và cơ chế truyền tải
Theo thông tin từ EGAT, thỏa thuận cho phép truyền tải tối đa 100 MW điện tái tạo từ Lào sang Singapore qua lưới điện của Thái Lan và Malaysia, sử dụng hạ tầng kết nối hiện có giữa bốn quốc gia. Khi tính cả nguồn điện bổ sung do Malaysia cung cấp, tổng công suất giao dịch trong khuôn khổ này được nâng lên 200 MW. Thỏa thuận có thời hạn hai năm và sẽ được gia hạn tùy theo kết quả thực tế.
Cơ chế thuê ngoài – nền tảng của thị trường điện ASEAN
EDL sẽ thanh toán phí truyền tải cho TNB, cho phép điện năng sản xuất tại Lào đi qua lưới của Thái Lan và Malaysia tới Singapore. Đây là mô hình “cơ chế truyền tải điện thuê ngoài”, cho phép các quốc gia chia sẻ hạ tầng lưới thay vì chỉ thực hiện giao dịch song phương, tạo tiền đề cho một thị trường điện đa phương trong khu vực.
Lợi ích chiến lược cho an ninh năng lượng khu vực
Việc mở rộng thương mại điện xuyên biên giới sẽ tăng cường an ninh năng lượng ASEAN bằng cách chia sẻ tài nguyên, đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. EGAT cho biết dự án sẽ giúp duy trì dòng điện ổn định, giảm phát thải CO₂ và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh.
Những nhân vật chủ chốt tại buổi ký kết
Lễ ký kết được tổ chức tại trụ sở EGAT, Nonthaburi, với sự tham dự của:
- Ông Souksavart Sosouphanh – Phó Tổng giám đốc EDL
- Ông Narin Phoawanich – Thống đốc EGAT
- Ông Hasmarizal Hassan – Giám đốc vận hành lưới TNB
- Ông Prasert Sinsukprasert – Thư ký thường trực Bộ Năng lượng Thái Lan
- Bà Santisouk Phimphachanh – Tổng cục trưởng Bộ Công Thương Lào
- Bà Mareena Mahpudz – Phó Tổng thư ký Bộ Chuyển đổi Năng lượng Malaysia
Trong bài phát biểu, ông Souksavart nhấn mạnh vai trò tiên phong của Lào trong cung cấp năng lượng sạch cho ASEAN, trong khi ông Narin Phoawanich mô tả thỏa thuận là “bước tiến chiến lược” hướng tới Lưới điện ASEAN (APG). Chủ tịch TNB, ông Megat Jalaluddin Megat Hassan, cũng khẳng định cam kết của Malaysia trong việc tăng cường an ninh năng lượng khu vực.
Triển vọng tương lai của Lưới điện ASEAN
Dự án LTMS‑PIP 2.0 được xem là mô hình thử nghiệm cho sáng kiến Lưới điện ASEAN (APG), mục tiêu kết nối hệ thống điện của 10 quốc gia thành viên. Khi các quốc gia khác tham gia, khu vực sẽ có một mạng lưới điện liên kết chặt chẽ, khả năng chống chịu cao hơn và giảm dần sự phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch.
Như đã công bố vào tháng 9/2024, TNB cũng đã ký thỏa thuận cung cấp điện với Keppel Electric (Singapore) trong giai đoạn đầu của dự án, chứng tỏ tính khả thi và tiềm năng mở rộng của mô hình.
Với khung pháp lý và kỹ thuật được củng cố trong giai đoạn 2, dòng điện tái tạo từ Lào sẽ có thể di chuyển ổn định và an toàn qua Thái Lan, Malaysia tới Singapore, đặt nền móng cho một thị trường điện ASEAN đa phương trong tương lai.
Ngọc Linh