Nội dung chính
Doanh nghiệp tham gia khu công nghệ số tập trung sẽ được hưởng một loạt ưu đãi về thuế, đất đai và nhân lực chất lượng cao, mở ra cơ hội tăng trưởng nhanh chóng.
1. Tổng quan về khu công nghệ số tập trung
Hiện nay Việt Nam đã có 8 khu công nghệ số tập trung tại Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng và Cần Thơ, trên tổng diện tích 2.588 triệu m² – tăng hơn 10 lần so với năm 2013. Các khu này đang thu hút hơn 630 doanh nghiệp công nghệ, tạo ra tăng trưởng trung bình 20 % và cung cấp khoảng 42.450 lao động chất lượng cao, gấp đôi con số 12 năm trước.
2. Luật Công nghiệp Công nghệ số – Khung pháp lý mới
Luật Công nghiệp Công nghệ số (có hiệu lực từ năm tới) sẽ khắc phục những hạn chế của mô hình khu công nghệ thông tin truyền thống. Các cơ chế ưu đãi, môi trường thử nghiệm sandbox, hạ tầng số dùng chung (cloud, trung tâm dữ liệu, phòng lab chip, siêu máy tính AI) được đưa vào quy định, tạo nền tảng cho doanh nghiệp từ startup đến tập đoàn toàn cầu.
3. Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp
Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi, dự án công nghệ số trong khu được áp dụng mức thuế suất 10 % trong 15 năm, trong đó 4 năm đầu được miễn thuế hoàn toàn, 9 năm tiếp theo giảm 50 %. Đối với dự án quy mô lớn (trên 6.000 tỷ đồng) hoặc dự án sản xuất bán dẫn, thời gian ưu đãi có thể kéo dài tới 1,5 lần so với quy định chuẩn.
4. Ưu đãi đất đai
Nghị định 230 cho phép miễn toàn bộ tiền sử dụng đất cho dự án xây dựng khu công nghệ số và cho doanh nghiệp hoạt động trong khu. Các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ trọng điểm hoặc bán dẫn cũng được miễn tiền sử dụng đất ngay cả khi đầu tư ngoài khu, đây là một trong những gói ưu đãi lớn nhất từng áp dụng cho lĩnh vực công nghệ.
5. Ưu đãi trong lĩnh vực xuất nhập khẩu
Doanh nghiệp trong khu được miễn thuế nhập khẩu nguyên liệu và linh kiện trong 5 năm, miễn thuế đối với hàng hóa tạo tài sản cố định, và được phép nhập khẩu máy móc cũ cho mục đích nghiên cứu nếu đáp ứng tiêu chuẩn môi trường. Đặc biệt, doanh nghiệp bán dẫn và các dự án công nghệ số trọng điểm được xếp vào danh sách “doanh nghiệp ưu tiên” trong thủ tục hải quan, rút ngắn thời gian thông quan.
6. Chính sách nhân lực
Để thu hút và giữ chân chuyên gia, các doanh nghiệp được miễn giấy phép lao động cho nhân lực công nghệ số chất lượng cao, gia hạn visa lên 5 năm (áp dụng cho vợ/chồng và con). Nhân lực làm việc trong khu được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm đầu, đồng thời được miễn một số điều kiện tuyển dụng trong khu vực công.
7. Hỗ trợ từ địa phương và quỹ đầu tư
Địa phương có thể hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp bằng các gói đào tạo, hỗ trợ nhà ở, chi phí đi lại, lương và sản xuất mẫu thử. Đối với dự án lớn như bán dẫn hay trung tâm an ninh mạng, doanh nghiệp có thể nhận hỗ trợ tài chính từ quỹ theo Nghị định 182 để đầu tư tài sản cố định hoặc đào tạo nhân lực.
8. Nhà ở chuyên gia – Yếu tố sống còn
Luật quy định địa phương phải đồng thời phát triển nhà ở cho chuyên gia, dự án này cũng được hưởng ưu đãi đất đai và có thể giao cho nhà đầu tư hạ tầng khu thực hiện. “Một khu công nghệ số chỉ thực sự sống khi chuyên gia sống ở đó”, ông Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh.
9. Tiêu chí và điều kiện hưởng ưu đãi
Không phải mọi dự án đều được hưởng ưu đãi. Doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chí về quy mô, lĩnh vực công nghệ, và cam kết thực hiện dự án trong thời gian quy định. Nếu dự án đã nhận ưu đãi cũ, sẽ tiếp tục áp dụng hoặc được xem xét nhận ưu đãi mới tùy trường hợp.
10. Yêu cầu hạ tầng và quản trị
Hạ tầng số đồng bộ – mạng 5G/6G, hệ thống an toàn thông tin, nguồn điện ổn định, nước sạch đạt chuẩn quốc gia – là điều kiện bắt buộc. Mô hình quản trị “một cửa tại chỗ” và hệ thống quản trị số thông minh giúp giảm chi phí tuân thủ, khi mọi thủ tục được xử lý trực tuyến trong khu.
11. Giám sát và trách nhiệm
Theo luật, thẩm quyền thành lập và công nhận khu chuyển từ Thủ tướng xuống UBND tỉnh. Địa phương phải rà soát hoạt động của khu mỗi ba năm; nếu không đáp ứng tiêu chí, khu có thể bị đình chỉ hoạt động 6 tháng hoặc thậm chí mất giấy chứng nhận. Các dự án hạ tầng phải hoàn thành trong ba năm kể từ khi giao đất để tránh lãng phí tài nguyên.
Bảo Lâm