Đầu tư công 2026-2030: Quy mô 8,22 triệu tỷ đồng, tập trung hạ tầng chiến lược

Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 với quy mô 8,22 triệu tỷ đồng được kỳ vọng trở thành đòn bẩy chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và hiện đại hóa hạ tầng.

Việc Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ký chứng thực Nghị quyết số 27/2026/QH16 không chỉ đơn thuần là một thủ tục hành chính, mà là lời khẳng định về quyết tâm chính trị trong việc sử dụng nguồn lực nhà nước làm “vốn mồi” để dẫn dắt toàn bộ nền kinh tế. Trong giai đoạn phát triển mới, đầu tư công sẽ không còn dàn trải mà chuyển dịch mạnh mẽ sang hướng tập trung, trọng điểm.

Chi tiết phân bổ nguồn vốn 8,22 triệu tỷ đồng

Tổng mức vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách nhà nước cho giai đoạn 2026-2030 đạt con số khổng lồ 8,22 triệu tỷ đồng. Sự phân bổ này được chia làm hai luồng chính để đảm bảo tính điều phối từ Trung ương đến địa phương:

• Vốn ngân sách Trung ương: 3,8 triệu tỷ đồng.
• Vốn ngân sách địa phương: 4,42 triệu tỷ đồng.

Đáng chú ý, để ứng phó với những biến động bất ngờ của kinh tế vĩ mô hoặc các tình huống khẩn cấp, Quốc hội đã quyết định dự phòng 10% kế hoạch vốn ngân sách Trung ương. Đối với ngân sách địa phương, mức dự phòng sẽ do Hội đồng nhân dân các cấp quyết định, đảm bảo tính chủ động và linh hoạt theo đặc thù từng vùng miền.

Những chỉ tiêu định lượng mang tính đột phá

Thay vì những mục tiêu chung chung, Nghị quyết 27/2026/QH16 đưa ra các con số cụ thể, thể hiện tư duy quản trị hiện đại và khắt khe hơn về hiệu quả:

1. Tối ưu hóa tỷ trọng vốn và GDP

Mục tiêu đặt ra là tỷ trọng vốn đầu tư công chiếm khoảng 20-22% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Đặc biệt, tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân trên GDP được kỳ vọng đạt mức 40%, cho thấy tham vọng đẩy mạnh tích lũy tài sản cố định để tạo nền tảng cho sản xuất.

2. Áp lực giải ngân và tinh gọn dự án

Một điểm nhấn quan trọng là mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công phải đạt trên 95% kế hoạch. Điều này cho thấy Chính phủ sẽ quyết liệt hơn trong việc tháo gỡ nút thắt thủ tục. Đồng thời, tư duy “đầu tư dàn trải” sẽ bị loại bỏ khi mục tiêu là giảm tối thiểu 30% số lượng dự án so với giai đoạn 2021-2025, tập trung nguồn lực cho những dự án thực sự có tác động lan tỏa.

Đổi mới tư duy quản lý: Từ “phân bổ” sang “hiệu quả đầu ra”

Điểm cốt lõi của kế hoạch lần này là sự thay đổi trong phương thức quản lý. Thay vì tập trung vào việc “tiêu hết vốn”, Chính phủ sẽ chỉ đạo phân bổ vốn dựa trên kết quả đầu ra (output-based).

Việc hạch toán kinh tế-xã hội sẽ được áp dụng nghiêm ngặt để đánh giá: dự án này mang lại bao nhiêu giá trị gia tăng cho GDP? Cải thiện đời sống người dân ra sao? Năng lực hạ tầng tăng thêm thế nào? Đây chính là cách tiếp cận theo chuẩn E-E-A-T trong quản trị công, đề cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Quản trị rủi ro và kỷ luật thực thi

Để đảm bảo kế hoạch không chỉ nằm trên giấy, Quốc hội giao Chính phủ triển khai đồng bộ các giải pháp quyết liệt, bao gồm:

• Cải cách thủ tục hành chính: Đặc biệt là đối với các chương trình mục tiêu quốc gia, giảm bớt rào cản để vốn xuống đến công trình nhanh nhất.
• Kiểm soát bội chi: Các địa phương khi sử dụng vốn cân đối ngân sách phải dựa trên khả năng thu thực tế, tuyệt đối không làm tăng mức bội chi hằng năm.
• Xử lý vi phạm: Tổ chức kiểm tra thường xuyên và xử lý nghiêm các sai phạm trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công.

Góc nhìn chuyên gia: Việc giảm 30% số lượng dự án nhưng tăng quy mô vốn là một chiến lược thông minh. Khi nguồn lực được tập trung vào các “siêu dự án” hạ tầng chiến lược (như cao tốc, đường sắt tốc độ cao, cảng biển), hiệu ứng lan tỏa sẽ mạnh hơn nhiều so với việc chia nhỏ vốn cho hàng ngàn dự án quy mô nhỏ, vốn thường dễ gây lãng phí và chậm tiến độ.

Bạn đánh giá thế nào về mục tiêu giải ngân trên 95% trong bối cảnh hiện nay? Liệu việc cắt giảm 30% số lượng dự án có gây ảnh hưởng đến các công trình an sinh tại địa phương? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn dưới phần bình luận!